Wortelen

Wortelen zijn botanisch gezien dezelfde soort als de Nederlandse “peen”. De wortel is ontstaan uit wilde planten uit heel Europa. Van hieruit verspreidde de groente zich naar Noord-Afrika, Azië en China. De wortel was bekend bij de Grieken en de Romeinen en ook de Germanen en de Slavische volkeren aten hem. In de meeste Europese talen wordt de Latijnse naam "carota" gebruikt. Naar die naam werd ook het in 1831 ontdekt caroteen genoemd. Caroteen geeft de oranjerode kleur aan de wortel. Wortels die langer in de grond hebben gestaan hebben een donkere kleur dan wortels die vroeg zijn geoogst en bevatten ook meer caroteen. Dit wordt in het lichaam tot vitamine A omgezet. Wortelen bevatten ook veel vitamine C. Pas in de vorige eeuw ontstond door kruising een fijnere soort. Nederland is de grootste leverancier van de wortelen, maar er worden ook wortelen uit Spanje ingevoerd.

Wortelen zijn het hele jaar door verkrijgbaar bij de supermarkt of bij de groenteboer. Naast de verse wortelen zijn er ook de wortelen in een glazen pot en in blik. De wortelen in glas of blik worden ook veel gecombineerd verkocht met doperwten. We kunnen drie soorten wortelen onderscheiden, namelijk de bospeen, de waspeen en de winterpeen. Bospeen is een lange slanke wortel en heeft een mooie oranje kleur. Deze wortelen worden meestal in een bosje verkocht met het loof er nog aan. Bospeen smaakt fris zoet. Deze wortelen zijn vooral verkrijgbaar in de maanden april tot en met oktober. Waspeen heeft een veel minder uitgesproken smaak. Deze wortel is het hele jaar door verkrijgbaar. De kleur is donker oranje. Het loof is er af gehaald. Ten slotte is er de winterpeen. Deze wortel is over het algemeen erg groot, vlezig en heeft een feloranje kleur. De binnenkant is lichter dan de buitenkant. De winterpeen smaakt vol zoet. De smaak kan verschillend zijn. Dat heeft te maken met de teeltwijze. De winterpeen is rond september tot mei verkrijgbaar. Verse wortelen zijn stevig. Let u bij de aankoop van bospeen vooral op de kleur van het loof. Deze moet fris groen zijn. Een winterpeen wordt dof naarmate ze langer in de winkel ligt. Rekent u per persoon 200 tot 250 gram wortel. Wortels zonder loof zijn op een koele plaats 1 tot 2 weken houdbaar. Winterpeen kan enkele weken bewaard worden. Bewaar wortelen niet bij fruit of groenten die veel ethyleen produceren (peren, appels en aardappels), omdat ze daardoor snel oud worden en bitter gaan smaken.

Gebruik in de keuken

Worteltjes zijn rauw lekker in salades of als extra toevoeging op de boterham. U kunt de wortel raspen, of in fijne reepjes snijden. Rauwe worteltjes zijn ook lekker als hapje tussendoor. U kunt worteltjes ook geheel, in blokjes of plakjes gesneden, koken, stomen of stoven. Houd de kooktijd steeds zo kort mogelijk om smaak en voedingsstoffen te behouden. Wortelen zijn lekker op zich, maar ook in combinatie met andere groenten. U kunt van wortelen ook wortelcake maken.

Soorten

bospeen, waspeen en winterpeen