Tomaten

De tomaat komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Zij werden destijds gekweekt door Inca's. Het woord tomaat is afgeleid van het Azteekse woord "tomatl". In de 16e eeuw brachten de Spanjaarden de tomaat mee naar Europa. De tomaat behoort tot de familie van de nachtschade, net als de aardappel, aubergine en paprika. Het blad en de stengel zijn giftig. Zij bevat de giftige stoffen solanine en tomatine. De tomatine is een stof die de plant produceert als afweerstof tegen allerlei ziekteverwekkers. Deze stof is ook giftig voor de mens. Bij het rijpen van de vrucht verdwijnt de gifstof en kan ze gegeten worden. Vanaf 1850 wordt de tomaat veel gebruikt in de Europese keuken.

In de winkel vindt u vele soorten tomaten. De gewone ronde tomaat is sappig en fris zoet van smaak. Ze voelt stevig aan en is gemakkelijk te snijden. De vleestomaat heeft extra stevig vruchtvlees en weinig pitjes. Cherrytomaatjes (ook wel kerstomaatjes genoemd) zijn kleine tomaatjes. Ze zien er leuk uit en ze smaken heerlijk zoet en sappig. Trostomaten zijn zoet en hebben een volle smaak. Deze tomaten worden met tak eraan geoogst. Zo blijven ze langer vers en smaakvol. De Romatomaat (pomodoro) wordt door de ovale vorm ook wel pruimtomaat genoemd. Deze soort heeft een volle zoete smaak. U kunt tomaten ook ingeblikt of gezeefd in een pak kopen. Een ander tomatenproduct is de zongedroogde tomaat. Wanneer u ze droog koopt, dient u ze voor gebruik even te weken. Vaak worden ze in olijfolie aangeboden.

Tomaten zijn het hele jaar door verkrijgbaar. Bij aankoop controleert u of de tomaten stevig zijn en geen zachte plekken vertonen. Tomaten zijn lekker vers als zij een glanzend rode kleur hebben. Het steeltje moet fris groen van kleur zijn. Bewaar de tomaten het liefst op een koele donkere plaats, maar liever niet in de koelkast. Ze zijn dan tot tien dagen houdbaar.

Tomaten zijn erg gezond. Men zegt dat ze vermoeidheid bestrijden. Omdat ze anti-oxidanten bevatten, zorgen ze voor goede afweer en gaan ze vroegtijdige veroudering tegen. Ze zijn rijk aan vitamine B, B1 en C. Ze verrichten goede diensten bij maag en darmontstekingen.

Gebruik in de keuken

De gewone tomaat is erg lekker op brood, in salades en in soep. De vleestomaat heeft een stevige structuur en bevat weinig pitjes. Daarom is de vleestomaat geschikt om te bakken of te wokken, te braden en te grillen. Of u gebruikt hem voor in de soep. De cherrytomaatjes doen het vanwege hun uiterlijk goed als borrelhapje of tussendoortje of in een salade. Kinderen vinden ze erg lekker. Ze worden ook wel snoeptomaatjes genoemd. Trostomaten zijn heerlijk in gerechten waar de echte tomatensmaak goed tot zijn recht moet komen, zoals in een tomatensalade. De Romatomaat is een geschikte smaakmaker in salades. Deze tomaat is makkelijk te ontvellen. Zij is daarom ook goed te gebruiken in warme gerechten zoals ovenschotels of soep. Om een tomaat te ontvellen kerft u een kruis in de onderkant. Leg de tomaten daarna vijf minuten in warm water. Met een mesje trekt u het vel nu heel gemakkelijk van de tomaat. U kunt gezeefde tomaten (uit een pak) gebruiken om het uzelf makkelijk te maken wanneer u een tomatenbasis wilt voor saus of soep. De zongedroogde tomaten kunt u in kleine stukjes verwerken in zelfgebakken brood(stengels) of om een extra beetje smaak te geven aan sauzen. Spoel tomaten goed af voor gebruik. Laat ze niet te lang in water staan, dan verliezen ze hun smaak.

Soorten

ronde (gewone) tomaatvleestomaat, cherrytomaat (kerstomaat), trostomaat, Romatomaat (pomodoro)