Kruidenbitter

Kruidenbitter is een verzamelnaam voor jenever of brandewijn waarin kruiden hebben getrokken. Het wordt ook wel een ‘bittertje’ of een ‘glaasje bitter’ genoemd. Kruidenbitter bevat minder dan 100 gram suiker per liter, anders wordt het namelijk kruidenlikeur genoemd. Kruidenbitters en -likeuren kun je op verschillende manieren drinken. Je kunt het drankje puur in een klein likeurglas drinken, maar je kunt het ook mixen met frisdrank. Ook wordt het wel in de thee gedaan. Met wat kruidnagel, kaneel en citroen is het dan een goed  opwarmertje’. Kruidenbitters zitten meestal in donkere, hoge flessen van aardewerk of glas.

Gebruik in de keuken

Een kruidenbitter is een sterke drank waarin verschillende kruiden hebben getrokken. Bekende kruidenbitters zijn bijvoorbeeld Berenburg, Jägermeister en Schrobbelèr. Ook oranjebitter is een bekende in deze soort, dat wordt gedronken tijdens feestelijkheden rond het Koninklijk Huis. Het werd ontwikkeld ter ere van gewonnen veldslagen in de 17e eeuw. Tegenwoordig voegen de meeste producenten weer wat suiker toe omdat het anders te bitter wordt gevonden. In die gevallen is het dus eigenlijk oranjelikeur in plaats van -bitter.  De eerste kruidenbitters werden ruim vier eeuwen geleden ontwikkeld. Sommige kruiden bleken namelijk geneeskrachtige werkingen te hebben. Met soms tientallen verschillende kruiden maakten mensen kruidenbitters door de mengsels te laten trekken op jenever of brandewijn. De drankjes behoedden mensen voor maagpijn, benauwdheid en andere kwalen. Een bittertje voor de maaltijd wekt bovendien de eetlust op.

Berenburg, oorspronkelijk Beerenburg geheten, is een Nederlands/Friese gedestilleerde drank. Het heeft een alcoholpercentage van rond de 30 procent en is een uit verschillende kruiden opgetrokken drank op basis van jenever. Amsterdamse jeneverstokers maakten in het begin van de 18e eeuw de eerste Beerenburg, op basis van een kruidenmengsel van kruidenhandelaar Hendrik Beerenburg. Het drankje werd al snel populair onder schippers, die het een heilzame werking toedichtten. De andere varianten van het kruidendrankje die ontstonden, mochten echter niet de naam Beerenburg gebruiken. Vandaar dat er nu ook drankjes als Berenburg en Berenburger bestaan. Berenburger wordt ook gedronken in combinatie met onder meer cola, sinas, ijsthee en sinaasappelsap.

Jägermeister is, door het suikergehalte, geen bitter maar een likeur. Het kruidendrankje bevat 35 procent alcohol en wordt in Duitsland gemaakt. Oorspronkelijk was het bedoeld als geneesmiddel voor van alles, maar door de marketingstrategie is het tegenwoordig heel populair en heeft het een stoer imago. Het recept dateert uit 1934 en bevat 56 kruiden. Zes daarvan worden strikt geheim gehouden door de fabrikant. Het drankje wordt puur en (ijs)koud gedronken, maar wordt ook gemixt met bijvoorbeeld sinaasappelsap of cola. De combinatie met Red Bull wordt ook wel vliegend hert genoemd.

Een ander kruidendrankje dat bekend is, is het Tilburgse Schrobbelèr. Deze likeur heeft met 21,5 procent een relatief laag alcoholpercentage en is daardoor vrij zoet. Het is een uitvinding van likeurliefhebber Jan Wassing, die naar verluidt een minder sterk drankje wilde maken voor zijn zwakke maag. Andere bekende kruidendranken zijn Campari, juttersbitter en Unicum. De dranken worden vanwege de wettelijke bepalingen niet verkocht aan jongeren onder de 18 jaar. De verkoper mag bij twijfel over de leeftijd van een koper om een legitimatiebewijs vragen.

Soorten

alcholische drank